صفیر گیلان؛اداره امور عشایر استان گیلان با رویکردی نوین و با اتکا بر آمار دقیق و همکاری میان‌دستگاهی، گام‌های مؤثری در جهت توانمندسازی و ارائه خدمات به جامعه عشایری برداشته است

اختصاصی/صفیر گیلان: فریدون طالبی رئیس امور عشایر گیلان در این گفتگوی تحلیلی از ظرفیت اقتصادی و فرهنگی جامعه عشایری می‌گوید. و به بررسی وضعیت جامعه عشایری استان گیلان، با تمرکز بر آمارها، خدمات ارائه شده و چارچوب‌های قانونی و اجرایی می‌پردازد.
 رئیس امور عشایر گیلان با بیان اینکه در سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۳۸۷، تالش ۶۱۹ خانوار عشایری و رودبار ۲۵ خانوار عشایری را شامل می‌شد. اما با توجه به آمارگیری ثبتی و مبنایی که در سال ۱۳۹۹ انجام شد، جمعیت عشایر استان به ۱۵۹۸ خانوار در قشلاق و ۱۶۴۰ خانوار در ییلاق رسید افزود: همچنین، حدود ۴۰ خانوار از استان اردبیل نیز تابستان‌ها قشلاق خود را در مناطق ییلاقی گیلان می‌گذرانند.
رئیس اداره امور عشایر استان گیلان با بیان اینکه در سال جاری موضوع آمار نفوس و مسکن عشایر به‌طور ویژه مدنظر قرار گرفته است، اظهار داشت: آمارگیری انجام‌شده که نتایج آن به‌زودی در اختیار ما قرار می‌گیرد، و مبنای اصلی برنامه‌ریزی و ارائه خدمات به عشایر عزیز خواهد بود.
فراتر از کوچ؛ گیلان، پیشگام خدمات نوین و حمایتی به جامعه عشایری
رئیس اداره امور عشایر استان گیلان با بیان اینکه یکی از چالش‌های اصلی، عدم تطابق برخی عشایر با معیارهای سه‌گانه (امرار معاش از طریق دامداری، طایفه‌ای بودن، کوچ‌روی همراه با خانواده) است که منجر به جا ماندن آن‌ها از آمار رسمی می‌شود. با این حال، بر اساس معیارهای نهایی، ۳۷۰۰ خانوار عشایری شناسایی شده‌اند. امسال، آمار نفوس و مسکن عشایر به‌طور ویژه در دستور کار قرار گرفته و نتایج آن مبنای اصلی برنامه‌ریزی و ارائه خدمات خواهد بود.
وی افزود:همچنین در ابتدای هر سال، نیازسنجی انجام‌شده از سوی اداره امور عشایر به ۲۲ دستگاه اجرایی ابلاغ می‌شود تا خدمات موردنیاز ارائه شود. خوشبختانه در استان گیلان هماهنگی خوبی میان دستگاه‌های اجرایی وجود دارد و همکاری مناسبی در این زمینه صورت می‌گیرد.
رئیس اداره امور عشایر استان گیلان، بخش دوم وظایف این مجموعه را خدمات آبرسانی به جامعه عشایری استان عنوان کرد و افزود: در حوزه آبرسانی عشایر، طی چهار سال گذشته ۲۲ پروژه پایدار آبرسانی اجرا شده که شامل حدود ۴۵ کیلومتر خط لوله و استفاده از نزدیک به ۲۵۸ هزار متر لوله برای خدمات‌رسانی به عشایر استان بوده است. طالبی با بیان اینکه ۵۹۸ دستگاه آبشخور به‌همراه ۱۸۰ مخزن ذخیره آب برای تأمین آب شرب عشایر در اختیار عشایر گیلان قرار داده شده است، گفت: این خدمات آبرسانی در ۳۰۰ نقطه استان و در مناطق ییلاقی اجرا شد.
 تأمین سوخت و آرد؛ اولویت‌های اساسی:
رئیس اداره امور عشایر استان گیلان، در تشریح اقدامات عمرانی و حمایتی این اداره، از اجرای ۱۹ پروژه ابنیه فنی و بهسازی حدود ۲۷۰ کیلومتر از ایل‌راه‌های عشایری در سه سال گذشته خبر داد. این اقدامات شامل پل‌سازی، گاویون‌بندی، لوله‌گذاری و مرمت ایل‌راه‌ها بوده که ۱۱۷ مورد لوله‌گذاری نیز در این راستا اجرا شده است.
طالبی با اشاره به چالش کدپستی برای عشایر در مناطق ییلاقی، تالش و رضوانشهر، از ساماندهی دریافت نفت توسط تعاونی‌های عشایری خبر داد. بر اساس این گزارش، سال گذشته ۷۳۵ هزار لیتر نفت از طریق معرفی‌نامه‌ها در اختیار خانوارهای عشایری قرار گرفته و هیچ‌گونه نگرانی در این خصوص وجود ندارد. در حوزه آرد نیز، برای اولین بار در سال‌های اخیر، سهمیه ۱۲ کیلوگرمی برای هر نفر از عشایر ثبت‌شده توزیع شده است. مجموعاً ۸۳۳ تن آرد در شهرستان‌های تالش، رضوانشهر و سایر مناطق عامل خرید، توزیع گردیده است.
وی افزود:در راستای بهره‌مندی عشایر از انرژی‌های نوین، ۲۱۵ دستگاه پنل خورشیدی توزیع شده است. اولویت اصلی در توزیع این پنل‌ها، با عشایری است که در ییلاق و قشلاق از نعمت برق بی‌بهره‌اند. حدود ۱۹۰ دستگاه از این پنل‌ها توسط شرکت توزیع برق و از محل اعتبارات آیین‌نامه ساماندهی خریداری و در اختیار عشایر قرار گرفته است.
توانمندسازی و آموزش؛ سرمایه‌گذاری بر نیروی انسانی
رئیس اداره امور عشایر گیلان از برگزاری ۱۵ هزار نفرساعت دوره آموزشی برای عشایر زحمت کش گیلان خبر داد و گفت:این آموزش در راستای توانمند سازی بانوان عشایر و افزایش بهره وری در دامداری حفظ مرتع در ییلاقات و صنایع دستی و همچنین کشت گیاهان دارویی و در دیگر بخشها برای عشایر برگزار می شود که تعدادی از این آموزش از خود اداره امور عشایر و برخی با هماهنگی دیگر ارگانها اجرایی می شود.
طالبی در بخش موضوعات آموزشی و فرهنگی هم اداره امور عشایر ورود کرده زیرا عشایر مثل دیگر احادجامعه و مردم در خط مقدم تمامی مراسمات مذهبی اجتماعی انتخابات و غیره هت و هر کجا نظام جمهوری اسلامی به عشایر نیاز داشته باشد در میدان و صف اول با لباس عشایر و چوبی در دست هست.
رئیس اداره امور عشایر گیلان رئیس اداره امور عشایر گیلان، بر اولویت دیدار و سرکشی از خانواده شهدا و ایثارگران عشایر تأکید کرد و آن را از برنامه‌های اصلی این اداره برشمرد.
طالبی بر حضور فعال عشایر در تمامی عرصه‌های مذهبی، اجتماعی و انتخابات تأکید کرد و آنان را مرزداران غیور کشور خواند که تقدیم ۱۱ هزار شهید، گواه این ادعاست. وی همچنین از تخصیص ۵ میلیارد تومان تسهیلات برای بانوان عشایری، به‌ویژه برای خرید دستگاه‌های نخ‌ریسی خبر داد.
رئیس اداره امور عشایر گیلان از برگزاری جشنواره‌های آیینی و سنتی با هدف نمایش فرهنگ و توانمندی‌های عشایر، و همچنین حضور در نمایشگاه‌های ملی و استانی برای عرضه تولیدات بانوان عشایر، از دیگر برنامه‌های این اداره است. در راستای ارتقاء سطح معنویت، ۱۵ نفر از دختران پیش‌روی عشایر و ۱۷ خانوار زیارت اولی (در قالب یک کاروان ۴۴ نفره) به مشهد مقدس اعزام شده‌اند.
اقتصاد گیلان در دستان پرتوان عشایر؛ از تولید گوشت و لبنیات تا تأمین نهاده و انرژی پاک
وی با اشاره به اجرای برنامه‌های به نژادی و اصلاح نژاد دام، سالانه ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ رأس دام را تحت پوشش قرار داده که منجر به ۱۵ تا ۱۶ درصد افزایش بره‌دهی شده است تولید سالانه ۲۲۰۰ تن گوشت قرمز توسط عشایر، حدود ۹ تا ۱۰ درصد از کل گوشت قرمز استان را تأمین می‌کند. این میزان تولید، با توجه به جمعیت اندک عشایری و عدم وابستگی به نوسانات قیمت ارز و بدون تحمیل بار مالی به دولت، نشان‌دهنده ظرفیت بالای این جامعه است.
رئیس اداره امور عشایر گیلان از تولید سالانه ۷۵۰۰ تن شیر، ۷۲۰ تن پنیر محلی، ۱۷۳ تن ماست، ۸۸ تن دوغ و ۵ تن کره توسط عشایر گیلان تولید می‌شود. در حوزه تولیدات دامی غیرخوراکی نیز، سالانه ۴۵۵ تن پشم گوسفند، ۴.۵ تن گیاهان دارویی، ۲۸ تن عسل، ۶۰۰۰ مترمربع صنایع دستی داری (جاجیم، گلیم، نمد) و ۲۰ هزار مورد صنایع دستی غیردامی (شال، کلاه، جوراب) حاصل تلاش عشایر است.
وی در در بحث نهاده های دامی که مهمترین مطالبه عشایر از این رسانه بود گفت؛در خصوص تأمین نهاده‌های دامی، که از مهم‌ترین مطالبات عشایر است، اداره امور عشایر گیلان با همکاری شرکت‌های تعاونی، در حال تکمیل زنجیره تولید گوشت قرمز است. سال گذشته ۶۰۰۰ تن انواع نهاده (جو، کنسانتره، یونجه، ذرت) توسط دو شرکت تعاونی در تالش و رضوانشهر تأمین شده است. اگرچه تأمین نهاده دامی مستقیماً جزو وظایف این اداره نیست، اما با ارائه تسهیلات مدت‌دار و کم‌بهره (۸ میلیارد تومان در سال گذشته و ۱۰ میلیارد تومان در سال جاری)، تلاش می‌شود تا نیاز زمستانی عشایر به نهاده‌های مکمل برطرف گردد. همچنین، در زمستان سال جاری، ۱۰۰۰ تن جو مستقیماً از تهران در اختیار شرکت‌های تعاونی استان قرار گرفته است.
  • نویسنده : خبرنگار؛زلیخا صفری راسته کناری