به گزارش خبرنکار صفیر گیلان از رشت، سید مهدی سلیمانی معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی گیلان ظهر امروز در نشست خبری با موضوع پشه آادس و همچنین اجرای طرح پزشکی خانواده و نظام ارجاع که در سالن جلسات معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی گیلان برگزار شد، جزئیات تکان‌دهنده‌ای از وضعیت استقرار این پشه، خطرات شیوع تب دنگی و چالش‌های جدی پیش‌روی استان گیلان را تشریح و اظهار کرد: تجربه تمام کشورها و مجامع بین‌المللی نشان می‌دهد که پس از رویت و صید منشا پشه آادس در یک منطقه، عموماً بین سه تا پنج سال بعد، بیماری تب دنگی در همان منطقه مشاهده می‌شود.

به گفته وی، پشه آئدس برای اولین بار در مردادماه سال ۱۴۰۲ در استان گیلان صید شد و اکنون ما مرز سه سال را رد کرده و وارد سال چهارم شده‌ایم. این یعنی ما قطعاً طی یک تا دو سال آینده این بیماری را در استان گیلان خواهیم دید.

سلیمانی با لحنی صریح افزود: ما در وزارت بهداشت و بخش بیماری‌های واگیر دست‌هایمان را در برابر این نوع پشه و مشکلات آن بالا برده‌ایم و لذا بیماری نهایتاً در استان ما خود را نشان خواهد داد. نگرانی اصلی ما از این جنبه است که استان گیلان به دلیل جغرافیا و شرایط خاص جوی، مکانی بسیار مستعد برای تکثیر این نوع پشه است.

سلیمانی در تشریح ماهیت این بیماری گفت: تب دنگی یک بیماری ویروسی است که از طریق گزش پشه آادس منتقل می‌شود، این بیماری در کشورهای حوزه خلیج فارس از جمله امارات متحده عربی، عراق، عمان و عربستان و همچنین کشورهایی نظیر پاکستان، هند، کشورهای جنوب شرق آسیا و بسیاری از مناطق گرمسیری و معتدل جهان شایع است.

وی پشه آادس را یکی از مهم‌ترین ناقلان بیماری‌های ویروسی به انسان دانست که علاوه بر تب دنگی، توانایی انتقال بیماری‌های خطرناکی چون زیکا، چیکونگونیا و تب زرد را نیز دارد و افزود: با توجه به شرایط اقلیمی گیلان باید آمادگی کامل برای مواجهه با عامل اصلی تب دنگی و دیگر بیماری‌های انتقالی توسط این پشه وجود داشته باشد تا در زمان وقوع، فشار کمتری بر استان وارد شود.

معاون بهداشتی علوم پزشکی گیلان با یادآوری سرعت وحشتناک شیوع این بیماری در پاکستان هشدار داد: ما تجربه این بیماری را در کشورهای همسایه دیده‌ایم؛ در یکی از شهرهای پاکستان با جمعیت ۵۰۰ هزار نفر، در یک بازه زمانی بسیار کوتاه، ۵۰ هزار نفر به تب دنگی مبتلا شدند که نشان می‌دهد قدرت تکثیر این پشه بسیار بالا و نگران‌کننده است؛ یک پشه ماده ظرف مدت تقریبی ۲۰ روز می‌تواند بین ۲۰۰ تا ۵۰۰ تخم بگذارد که همگی تبدیل به پشه می‌شوند.

وی با اشاره به وضعیت متفاوت زیرساخت‌های درمانی استان گفت: در حال حاضر ضریب اشغال تخت در بیمارستان پورسینای رشت ۱۰۶ درصد است. در این شرایط اگر تنها ۱۰۰ تا ۲۰۰ تخت‌ها به بیماران مبتلا به تب دنگی در رشت اختصاص یابد، چرخه درمان ما به طور جدی دچار اشکال خواهد شد بنابراین چاره‌ای نداریم جز اینکه آگاهی جامعه را بالا ببریم تا مردم قضیه را جدی بگیرند و تا حد امکان از تکثیر این پشه جلوگیری کنیم تا در صورت ورود بیماری، مقابله جدیل صورت گیرد و تبدیل به بحران نشود.

سلیمانی یکی دیگر از دغدغه‌های اصلی بهداشت استان را تراکم بالای جمعیت برشمرد و تصریح کرد: از آنجا کخ فاصله منازل در گیلان کم و تراکم جمعیت بسیار بالاست این امر می‌تواند سرعت انتقال بیماری را تشدید کند. از سوی دیگر ورود و خروج بی‌شمار مسافران به استان موقعیت را بحرانی‌تر می‌کند و این حجم از تردد عملاً انتقال بیماری را تسهیل می‌کند به‌ویژه آنکه پشه آادس در تمام استان‌های همجوار ما شامل اردبیل، زنجان، قزوین و مازندران نیز دیده شده و در حال گسترش است.

وی به یک مسیر انتقال مستقیم اشاره کرد و گفت: یکی از شانس‌های ما این بوده که تاکنون بیماری به طور گسترده طغیان نکرده است اما خطر بسیار نزدیک است چرا که ما پرواز مستقیم از چابهار به رشت داریم و از ابتدای امسال تاکنون بالغ بر ۸۰۰ تا ۹۰۰ مورد ابتلا به تب دنگی تنها در چابهار که درگیرترین شهر کشور است شناسایی شده است.

معاون بهداشتی علوم پزشکی گیلان با تاکید بر تاثیرات عمیق اقتصادی این بیماری گفت: مسافرانی که به استان می‌آیند حجم پسماندها را افزایش می‌دهند و تجمع پسماند ارتباط مستقیم با تکثیر پشه آادس دارد. گیلان و مازندران باید در این زمینه به طور ویژه‌تری دیده شوند. اگر تب دنگی در استان شیوع یابد، اقتصاد گیلان به‌شدت تحت تاثیر قرار خواهد گرفت؛ تمام رستوران‌ها و خانه‌های بوم‌گردی ما با چالش مواجه خواهند شد همان‌گونه که در دوران کرونا آسیب دیدند.

به گفته وی حتی در مورد تب دنگی، موضوع مسافرت و آسیب‌های اقتصادی آن به‌مراتب جدی‌تر از کروناست؛ چرا که کرونا یک بیماری تنفسی بود اما این بیماری توسط پشه‌ منتقل می‌شود که هم‌اکنون به تعداد زیاد در گیلان حضور دارد و مستقر شده است. هرچند گزیدگی این پشه مستقیماً آدم‌کشی نمی‌کند اما به سلامت عمومی و اقتصاد جامعه به شدت آسیب وارد می‌کند.

سلیمانی با بیان اینکه سیستم بهداشت و درمان به تنهایی قادر به حل این مشکل نیست تصریح کرد: در بهترین حالت، سیستم بهداشتی و درمانی هر کشوری تنها می‌تواند ۲۰ درصد در مدیریت مسائل اجتماعی موفق باشد؛ ۸۰ درصد مابقی نیازمند ورود مستقیم و جدی سایر ارگان‌ها نظیر شهرداری‌ها، دهیاری‌ها، فرمانداری‌ها، استانداری، محیط زیست، آموزش و پرورش و دانشگاه‌ها است. همه باید دست به دست هم دهیم تا شناخت مردم نسبت به عملکرد این پشه و راه‌های مقابله با آن بیشتر شود.

وی ضمن تقدیر از همراهی شورای شهر رشت اظهار داشت: شورای شهر رشت همکاری بسیار خوبی با ما داشته و بیلبوردها و تلویزیون‌های شهری را جهت اطلاع‌رسانی در اختیار ما قرار داده‌اند اما مواجهه با تب دنگی نیازمند یک بسیج همگانی و شبکه‌ای است تا سابقه تلخ آسیب‌های کرونا در استان تکرار نشود.

وی درباره اقدامات پیشگیرانه فعلی علوم پزشکی گیلان گفت: یکی از اقدامات مهم ما در حال حاضر، آموزش تخصصی گروه پزشکی و پیراپزشکی است. علائم بالینی تب دنگی بسیار شبیه به آنفولانزا بوده و شامل تب، سردرد، درد پشت چشم، درد استخوان، بی‌حالی و بی‌اشتهایی است. شناسایی درست این علائم بسیار حیاتی است چرا که در صورت شناسایی بیمار مبتلا، او باید فوراً در بیمارستان ایزوله شده و در محیط دیگر نیز حتماً زیر پشه‌بند قرار گیرد.

سلیمانی از آغاز طرح آموزش خانه به خانه خبر داد و گفت: ما طرح خانه به خانه را برای آموزش مردم و ارزیابی میزان شناخت آن‌ها آغاز کرده‌ایم و حتی در جریان این بازدیدها موفق به شناسایی تخم پشه آادس در بخش‌های مختلف منازل بعضی شهروندان شدیم.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی گیلان با ارائه توصیه‌های پیشگیرانه به مردم، به تفاوت‌های رفتاری این پشه اشاره کرد و گفت: پشه آادس بر خلاف سایر پشه‌ها، روزگز است؛ یعنی اوایل صبح و اواخر روز که هوا هنوز روشن است اقدام به گزش می‌کند. در این ساعات افراد باید از پوشیدن آستین‌کوتاه و شلوارک خودداری کنند همچنین این پشه به رنگ‌های تیره و مشکی بسیار علاقه‌مند است بنابراین استفاده از لباس‌های گشاد، با رنگ روشن که پاها و بازوها را بپوشاند توصیه می‌شود.

وی در پایان موثرترین راه مبارزه را بهسازی محیط زیست دانست و گفت: پشه‌های آادس در آب‌های راکد تخم‌گذاری می‌کنند بنابراین تخلیه، شست‌وشو یا پوشاندن تمامی ظروف و محل‌های تجمع آب راکد مانند زیرگلدانی‌ها، بطری‌های خالی، ظروف آب حیوانات، لاستیک‌های مستعمل، ظروف یکبار مصرف پلاستیکی، قوطی‌های فلزی و مخازن آب از مهم‌ترین اقدامات است. نصب توری روی درب و پنجره‌ها، استفاده از پشه‌بند و مواد دافع حشرات در محیط‌های باز نیز ضروری است. بهسازی محیط نه تنها مانع رشد پشه می‌شود بلکه محیط زیست زیباتر و سالم‌تری را برای ما به ارمغان می‌آورد.